BKS Oldboys

Wczoraj dotarła do mnie smutna wiadomość – w szpitalu w Krzeszowicach zmarł Henryk Płachta, mój Kolega z lat młodości. Były zawodnik sekcji piłki nożnej Bocheńskiego Klubu Sportowego.

W dolnym rzędzie pierwszy z lewej Henryk Płachta…

Do ostatnich dni swego życia wierny i oddany kibic piłkarskiej drużyny naszego Klubu. Heniu, spoczywaj w pokoju, niech Ci ziemia lekką będzie. Serdeczne wyrazy współczucia dla Rodziny Zmarłego.

Msza święta i pogrzeb prawdopodobnie w czwartek (nie podano jeszcze daty). (jz)

Zdecydowaną większość osób, o których piszę i które wspominam w swoim blogu, znałem osobiście. Niektórym, zwłaszcza tym dużo starszym ode mnie, tylko kibicowałem podczas różnego rodzaju imprez sportowych. W czasach wczesnej młodości na sportowe zawody zabierał mnie mój Ojciec, który w latach pięćdziesiątych był społecznym działaczem BKS-u. To właśnie z Nim oglądałem m.in. mecze piłki ręcznej bocheńskiej drużyny 11-osobowej, rozgrywane na piłkarskim stadionie przy ulicy Parkowej.

Jednym z mocnych punktów tej drużyny był wówczas Krzysztof Kalandyk. Absolwent bocheńskiego Liceum Ogólnokształcącego (1954r.), ukończył studia na krakowskiej WSWF i w 1960 roku obronił pracę magisterską, której promotorem był ówczesny wykładowca tej uczelni, bochnianin, p.Władysław Stawiarski.

W latach 1960-62 Krzysztof Kalandyk pracował jako nauczyciel WF w Szkole Podstawowej w Lipnicy, później (1962-64) był instruktorem WF w Pułku Lotniczym WP. Po odejściu z wojska powrócił do nauczania i podjął pracę w ówczesnym Liceum Ekonomicznym w Bochni. W szkolnictwie przepracował blisko 35 lat, aż do roku 1996.

Przygodę z piłką ręczną zaczął w latach pięćdziesiątych w KS „Górnik” Bochnia. W okresie studiów był zawodnikiem I-ligowego AZS Kraków, z którym w 1958 roku zdobył wicemistrzostwo Polski. Wraz z Nim sukces ten świętowali również inni bochnianie – Tadeusz Możdżeń, Marian Biernat (bramkarz) oraz trener Władysław Stawiarski. Członkami tego zespołu byli również m.in. Stanisław Majorek i Boguchwał Fulara, późniejsi znakomici trenerzy reprezentacji Polski w piłce ręcznej.

Po studiach kontynuował karierę sportową w „Górniku” Bochnia. Z bocheńską drużyną 11-osobowego szczypiorniaka dwukrotnie (1961r. Warszawa, 1962r. Gdańsk) zdobywał II miejsca w finałach Pucharu Związku Piłki Ręcznej Polski. Jako zawodnik – bardzo szybki, świetnie wyszkolony technicznie rozgrywający. Posiadał bardzo mocny rzut, co pozwalało Mu na zdobywanie wielu bramek uderzeniem z tzw. drugiego koła. Po przekształceniach i zmianach w systemie rozgrywek (od początku lat sześćdziesiątych w całej Polsce wprowadzano rozgrywki drużyn 7-osobowych), jeszcze przez wiele lat był czołowym zawodnikiem tej dyscypliny w naszym Klubie. (jzawada)

Był jednym ze wspaniałych sportowców z tamtych, bezpowrotnie minionych czasów, gdy uprawianie sportu było bezinteresowną pasją i sposobem na życie…

                                             Józef Lysy (1932 – 2020)

Józef Lysy (u góry) z zespołem piłkarzy ręcznych KS  „Start-Sokół) Bochnia.

Nauczyciel i trener, sportowiec. Wychowawca kilku pokoleń siatkarek i siatkarzy Bocheńskiego Klubu Sportowego. Jeden z najlepszych zawodników i trenerów naszego Klubu. Cierpliwy i wyrozumiały jako nauczyciel, fachowy i wymagający jako szkoleniowiec. Człowiek- instytucja. Nieustannie i mocno zaangażowany w życie sportowe i społeczno-kulturalne naszego miasta. Perfekcjonista.  Zawsze doskonale przygotowany – w Jego pracy nigdy nie funkcjonowało określenie „jakoś to będzie…”

1953r. – Mecz koszykówki Stalinogród (dzisiejsze Katowice) – „Górnik” Bochnia. Z prawej (w wyskoku) Józef Lysy…

Wszechstronnie uzdolniony sportowiec, uprawiający wyczynowo piłkę ręczną, koszykówkę i piłkę siatkową – ówczesne przepisy pozwalały bowiem na równoczesny udział w rozgrywkach tych dyscyplin sportu. Jako zawodnik był znaczącą postacią w każdej z tych drużyn.

Największe sukcesy odnosił z zespołem piłki ręcznej 11-osobowej: 1951r. – półfinał  MP (Kuźnia Raciborska), 1952r. – mistrz ligi wojewódzkiej, powtórnie półfinał MP (Bochnia – 3000 widzów oklaskiwało zwycięstwa nad zespołami AZS Poznań i „Kolejarz” Łódź. Niestety, porażka ze „Spójnią” Katowice zamknęła drogę do finałów MP. 1958r. – awans do II ligi,  1961r. – finał pucharu Związku Piłki Ręcznej Polski i II miejsce (Warszawa), 1962r – powtórnie finał pucharu ZPRP i II miejsce (Gdańsk).

1961r. -1961r. – Drużyna piłkarzy ręcznych (11 os. – II liga) – od lewej: Józef Lysy, Stanisław Motoła, Tadeusz Hargesheimer

Po zmianach w 1963 i przekształceniu szczypiorniaka w piłkę ręczną drużyn siedmioosobowych jeszcze przez kilka lat był czynnym zawodnikiem bocheńskiego zespołu.

Siatkarze „Górnika” Bochnia – Józef Lysy trzeci z lewej…

Później już całkowicie poświęcił się siatkówce, prowadząc przez wiele lat zarówno męskie jak i żeńskie zespoły naszego Klubu.

Józef Lysy (z prawej) z zespołem siatkarek BKS „Start-Sokół”…

Odnosił z nimi wiele sukcesów sportowych, awansując do wyższych klas rozgrywkowych. Powszechnie ceniony za fachowość. Lubiany za pogodę ducha, bezkonfliktowość i pozytywne nastawienie do ludzi.  Pozostanie na zawsze w pamięci i sercach sympatyków bocheńskiego sportu!  (jzawada)

W zeszły piątek 18.09.2020 roku odszedł od nas na zawsze śp. Józef Lysy, wspaniały pedagog i sportowiec – w szczególności zaś Dobry Człowiek. Długoletni nauczyciel Zespołu Szkół Mechanicznych w Bochni. Wizytator Kuratorium Oświaty i Wychowania w Krakowie. Trener i wychowawca kilku pokoleń siatkarzy i siatkarek w Bocheńskim Klubie Sportowym.

Msza Św. pogrzebowa zostanie odprawiona w sobotę 26.09. 20 w kaplicy cmentarza przy ul. Orackiej o godz. 10.00, po czym nastąpi odprowadzenie Zmarłego do grobowca rodzinnego.              Spoczywaj w pokoju Panie Józefie…

Ps. Sportowe wspomnienie o śp. Panu Józefie Lysym w najbliższą niedzielę.

Przypominając zawodowe i sportowe dokonania braci Mastajów, trudno nie wspomnieć o czasach, które kształtowały ich postawy i charaktery. Czasach międzywojennej biedy, później hitlerowskiej okupacji.

Najstarszy z braci, Marian Mastaj (1913 – 2005) był takich postaw najlepszym przykładem. Piłkarz bocheńskiego Klubu, potem trener i wieloletni działacz. Po ukończeniu szkoły średniej na całe lata odłożył ambitne plany dalszej nauki. Podjął pracę zawodową, by wspomóc rodziców w utrzymywaniu rodziny. To on sfinansował koszty kształcenia młodszych braci, a dopiero potem pomyślał o sobie. Już po wojnie skończył studia na Politechnice Krakowskiej, uzyskując tytuł inżyniera. Pracował na kierowniczych stanowiskach w Powiatowym Zarządzie Dróg i Mostów w Bochni. Niestety, nie zachowały się żadne pamiątki dotyczące Jego sportowej działalności – opieram się tylko na ustnych przekazach krewnych p. Mariana. On sam zmarł bezpotomnie w 2005.

                                                     Jan Mastaj (1922 – 2005)

Zdecydowanie więcej informacji jest dostępnych o Jego młodszym bracie, Janie Mastaju, prawdziwej ikonie zarówno bocheńskiego, jak i brzeskiego środowiska sportowego. Urodził się w Bochni w 1922 roku. Jego start w dorosłe życie, to lata II wojny światowej. Do matury przygotowywał się na tajnych kompletach. Egzamin dojrzałości zdał w 1945 roku w bocheńskim Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego. W tym samym roku uzyskał indeks na 3-letnie Studium Wychowania Fizycznego na… Wydziale Lekarskim UJ w Krakowie, przekształcone później na WSWF. W 1948 roku podjął pracę w Urzędzie Powiatowym w Brzesku. Z miastem tym związał się nie tylko zawodowo, ale i rodzinnie – tutaj ożenił się  i zamieszkał na stałe. Po reformie administracji został nauczycielem WF w brzeskim Technikum Mechaniczno-Elektrycznym.

Trener Jan Mastaj  (pierwszy z lewej) z II zespołem BKS-u – obok Jurek Kowalski, Wiesiek Starzyk, Rysiek Majcher, Wiesiek Klima, Rysiek Migda, Zbyszek „Kuba” Florek, Kazek Klimek, Olek Wnęk, poniżej Kazek Kita, Marian Cempa. Olek Wawrowski, z piłką Władek Dygutowicz.

Ciągle podnosił swoje kwalifikacje zawodowe i sportowe. W piłce nożnej, w 1952 roku uzyskał uprawnienia trenera II klasy – jako ciekawostkę dodam, że zdobywał je na tym samym kursie na WSWF, wraz z …Kazimierzem Górskim! Również na tej tej uczelni, ale już w 1961 roku, uzyskał tytuł magistra WF. Swoje sportowe pasje realizował na różnych płaszczyznach, by jako zawodnik i trener piłki nożnej oddać swe serce i umiejętności dwóm  ukochanym klubom – BKS Bochnia i OKS „Okocimski” Brzesko.

Z drużyną BKS – Jan Mastaj w dolnym rzędzie pierwszy z prawej…

Karierę piłkarską zaczynał w Bochni, potem kontynuował w Brzesku, by zakończyć ją w wieku 40 lat (!) jako grający trener, znów w BKS-ie. Świetnie wyszkolony technicznie, błyskotliwy rozgrywający, niezawodny egzekutor rzutów karnych. W obu klubach, zarówno jako zawodnik, jak i trener, osiągał znaczące sukcesy, wielokrotnie awansując z zespołami do wyższych klas rozgrywkowych. Do  Jego największych osiągnięć trzeba zaliczyć nadzwyczaj udane występy z zespołem z Brzeska w rozgrywkach o Puchar Polski – w 1952 roku, po zwycięstwach m.in. nad „Wisłą” Kraków (3:2) oraz „Szombierkami” Bytom (2:0) dopiero w 1/16 finału Jego drużyna nieznacznie (1:0) przegrała z pierwszoligowym „Naprzodem” Lipiny. Jeszcze większym osiągnięciem grającego trenera BKS-u Bochnia, był awans, tym razem z  w 1962 roku do 1/8  finału tych rozgrywek. I znów na drodze do dalszej rundy stanęły pierwszoligowe „Szombierki” Bytom! Tym razem Ślązacy nie dali się ograć i wzięli srogi rewanż, gromiąc bocheński zespół aż 13:1! Jedyną bramkę dla naszej drużyny zdobył z karnego… czterdziestoletni Jan Mastaj! Był to ostatni Jego mecz w bogatej karierze piłkarskiej. Później całkowicie poświęcił się pracy zawodowej i trenerskiej.

Jako trener, niezwykle wymagający, posiadający olbrzymi zasób wiedzy szkoleniowej oraz wielki szacunek i posłuch u zawodników. Już w 1948 roku, mając zaledwie 26 lat został grającym trenerem BKS-u, przejmując zespół po swoim starszym bracie Marianie.

Z tym zespołem BKS-u Jan Mastaj (pierwszy z prawej)  wywalczył awans do III ligi…

Po dwóch latach odszedł do „Okocimskiego” , by w 1957 roku triumfalnie powrócić do Bochni i awansować z zespołem do ligi okręgowej (dzisiejszej III ligi). Przez wiele lat dzielił swój talent zawodniczy i trenerski między obydwa kluby zapisując się złotymi zgłoskami w ich historii.

1971r. – I drużyna BKS-u trenera Mastaja – od lewej: Maciek Pacuła, Józek Zawada, Andrzej Dygutowicz, Henek Rzepecki, Zbyszek Maszewski, Janusz Nowak, Andrzej Węgrzyn, Romek Romański,  Romek Mildner, Włodek Władyga, Jurek Kołodziej, Włodek Reguła.

Osobiście wiele Mu zawdzięczam – to On wprowadził mnie w 1969 roku do pierwszego zespołu BKS-u, przekazując swoją wiedzę i przyuczając do gry na określonej pozycji. Jako trener przepracował z drużynami z BKS-u w latach 1948-1974 (z przerwami) ponad szesnaście lat!   (jzawada)